Krótka historia rzutu monetą
Rzut monetą znano co najmniej w starożytnym Rzymie, gdzie nazywano go „navia aut caput” („statek albo głowa”); w średniowiecznej Anglii ta sama gra nosiła nazwę „cross and pile”.
Ostatnia aktualizacja:
Starożytny Rzym: navia aut caput
Rzut monetą znano już w starożytnym Rzymie, gdzie grano w „navia aut caput”, czyli „statek albo głowa”. Niektóre monety z tamtych czasów miały po jednej stronie głowę, a po drugiej dziób statku. Rzucano monetę i wybierano jedną ze stron, dokładnie tak jak dziś. Ta prosta gra pokazuje, że potrzeba rozstrzygania sporów losowo, za pomocą przedmiotu, który każdy ma w kieszeni, jest bardzo stara. Przez dwa tysiące lat zmieniły się monety i nazwy, ale zasada została ta sama: dwie strony i równe szanse.
Średniowieczna Anglia: cross and pile
W średniowiecznej Anglii rzut monetą nazywano „cross and pile”, gdzie „cross” oznacza krzyż. Nazwa wzięła się od monet, które po jednej stronie miały krzyż. Podobnie było we Francji, gdzie mówiono „croix ou pile”, zanim przyjęło się dzisiejsze „pile ou face”. Te dawne nazwy pokazują, że gra wędrowała po Europie razem z monetami i za każdym razem brała nazwę od tego, co było na nich wybite. U nas przyjęło się „orzeł czy reszka”, bo na polskich monetach widnieje godło z orłem.
Słynne rzuty (Portland 1845, bracia Wright 1903)
Dwa rzuty monetą przeszły do historii Stanów Zjednoczonych. W 1845 roku Asa Lovejoy i Francis Pettygrove nie mogli się porozumieć, jak nazwać nowe miasto w Oregonie, więc rzucili monetą do dwóch wygranych. Wygrał Pettygrove i wybrał nazwę Portland, po mieście w stanie Maine, z którego pochodził. Monetę znają dziś wszyscy jako Portland Penny. W 1903 roku bracia Wright losowali, kto pierwszy poleci: Wilbur wygrał rzut 14 grudnia, ale pierwszy udany lot wykonał Orville, 17 grudnia.
Rzut monetą w sporcie: wybór połowy boiska, wybór odbijania w krykiecie
W piłce nożnej rzut monetą otwiera każdy mecz: sędzia podrzuca monetę, a kapitan, który wygra losowanie, wybiera zgodnie z przepisami połowę boiska albo rozpoczęcie gry. Ten sam rytuał wraca przed serią rzutów karnych. W krykiecie losowanie, czyli toss, ma jeszcze większe znaczenie: kapitan zwycięskiej drużyny decyduje, czy jego zespół najpierw odbija, czy rzuca, a ten wybór potrafi zaważyć na całym meczu. Sport lubi rzut monetą, bo jest szybki, widoczny dla wszystkich i trudno go podważyć.
Losowanie przy równej liczbie głosów
Gdy głosowanie kończy się remisem, rozstrzygnięcie przez losowanie bywa najuczciwszym wyjściem, a rzut monetą jest jego najprostszą formą. Logika jest prosta: jeśli obie strony mają dokładnie tyle samo głosów, los daje każdej równe szanse i nikt nie może zarzucić stronniczości. Tak samo działa to na co dzień, gdy w klasie, w pracy albo w grupie znajomych głosy rozkładają się po równo. Przy większej liczbie opcji lepiej sprawdzi się losowanie decyzji, w którym moneta wybiera spośród 2 do 8 osób.
Od kciuka do ekranu
Rzut monetą przeszedł z kciuka na ekran telefonu, nie zmieniając zasady: dwie strony, szansa 1 na 2. Cyfrowa moneta dodaje to, czego prawdziwa dać nie może. Nie ma strony startowej, więc nie ma też małego efektu 50,8%. Pozwala rzucać na odległość ze znajomym albo z całym światem w Światowym Rzucie co pięć minut. A w FlipACoin każdy wynik zostawia ślad, który sprawdzisz na stronie Weryfikacja. Rzymskie „navia aut caput” mieści się dziś w jednym dotknięciu ekranu.
FAQ
Skąd się wziął rzut monetą?
Rzut monetą znano już co najmniej w starożytnym Rzymie, gdzie nazywano go „navia aut caput”, czyli „statek albo głowa”, od monet ze statkiem po jednej stronie i głową cesarza po drugiej. W średniowiecznej Anglii mówiono „cross and pile”. Słynne są rzut do dwóch wygranych z 1845 roku, który dał nazwę miastu Portland, oraz losowanie braci Wright w 1903 roku.