Hoe gooi je een muntje op?

Stap voor stap

Zo gooi je een muntje eerlijk op, in vijf stappen:

1. Spreek af wie kop en wie munt neemt. 2. Leg de munt plat op je gebogen wijsvinger, met je duim eronder. 3. Schiet hem met je duim stevig omhoog, zodat hij een paar keer rondtolt. 4. Vang hem op in je open hand of laat hem op een zachte, vlakke ondergrond vallen. 5. De kant die boven ligt, beslist. Rolt de munt weg of blijft hij op zijn rand staan, dan gooi je opnieuw.

Het belangrijkste is stap 1: de keuze moet vaststaan voordat de munt landt.

Kies vóór de landing

Kop of munt moet gekozen zijn voordat de munt landt, anders is de worp niet eerlijk. Het netst is om je keuze hardop te zeggen terwijl de munt nog in de lucht is. Dan kan niemand na de landing beweren dat hij iets anders bedoelde. Spreek ook vooraf af welke kant kop is en welke munt, zeker bij buitenlandse munten. En maak een afspraak voor een mislukte worp, bijvoorbeeld als het muntje onder de bank rolt: dan gooi je gewoon opnieuw. Wie als eerste mag kiezen maakt trouwens niet uit, want geen van beide kanten heeft een voordeel.

Opvangen of laten vallen?

Allebei is eerlijk, zolang de munt eerst een paar keer rond is gedraaid. Opvangen is de klassieke manier: je vangt de munt in je hand en legt hem vaak nog even op de rug van je andere hand. Laten vallen kan ook, het liefst op een zachte, vlakke ondergrond zoals een kleed of tafelkleed, zodat de munt niet wegstuitert of gaat rollen. Op een harde vloer springt hij makkelijk ver weg en moet je hem eerst terugzoeken. Wil je ook het kleine startkant-effect uitschakelen, zorg dan dat niemand weet met welke kant naar boven de munt begon.

Niet draaien op tafel

Een munt op tafel laten draaien is geen eerlijke manier om te kiezen. Als de munt op zijn rand tolt, bepaalt uiteindelijk de kant waarnaar hij omvalt de uitkomst, en daarbij kunnen kleine verschillen in gewicht of aan de rand flink meetellen. De statistici Gelman en Nolan lieten in 2002 zien dat gedraaide munten sterk scheef kunnen uitvallen, terwijl een opgegooide en opgevangen munt nauwelijks te beïnvloeden is. Ook Wikipedia noemt draaien veel gevoeliger dan opgooien. Draaien ziet er leuk uit en is prima als spelletje. Voor een echte beslissing gooi je de munt beter op.

Echt eerlijk: verberg de startkant of laat een ander gooien

Het kleine startkant-effect schakel je uit door ervoor te zorgen dat niemand weet welke kant boven ligt als de munt vertrekt. Volgens het Amsterdamse onderzoek uit 2023 landt een munt in 50,8% van de gevallen op zijn startkant. Dat is maar een fractie, maar wie kop kiest en de munt met kop boven neerlegt, heeft zo een piepklein voordeel. De oplossing is simpel: pak de munt blind uit je zak voordat hij op je vinger gaat, of laat iemand gooien die zelf niet meedoet. Pas daarna kiest iemand kop of munt. Zo hebben beide kanten weer precies dezelfde kans.

Digitaal een muntje opgooien

Ben je niet op dezelfde plek, dan gooi je het makkelijkst digitaal een muntje op. Op onze website kan dat meteen in je browser, zonder account, en de uitkomst kun je daarna op de pagina Controleren nagaan. Wil je samen met een vriend gooien, bijvoorbeeld vanuit de groepsapp, maak dan in de FlipACoin app een privékamer aan en stuur de code of link door. Jullie kiezen allebei en zien dezelfde worp tegelijk. Dat is eerlijker dan een foto van een munt, want die kan iedereen net zo vaak overdoen tot het hem uitkomt. Wil je alleen oefenen, dan staat er altijd een bot klaar.

Opgooien, draaien of digitaal